Het Nationaal Park Hohe Tauern beleven: een local laat je het Oberpinzgau zien

De meeste gasten weten helemaal niet dat ze hier vakantie vieren aan de rand van het grootste nationale park van de Alpen. Het Nationaal Park Hohe Tauern meet 185.600 hectare en strekt zich uit over drie deelstaten — Salzburg, Tirol en Karinthië. En het Oberpinzgau, deze keten van zes dorpen aan het bovenste Salzachdal, ligt er middenin, aan de Salzburgse poort tot dit natuurwonder. Vergletsjerde drieduizenders, de hoogste watervallen van Oostenrijk, het enige smaragdvoorkomen van Europa, steenbokken en lammergieren — dit ligt niet "ergens ver weg", maar begint meteen achter het plaatsnaambord. Ik woon hier en laat je zien hoe je het nationale park echt beleeft.

Wat dit nationale park voor mij bijzonder maakt: het is geen omheind reservaat waar je alleen van buitenaf naar kijkt. Je wandelt er middenin, keert in bij bemande almen, observeert wilde dieren van een respectvolle afstand — en toch is de natuur streng beschermd. Die balans tussen beleven en bewaren voel je hier bij elke stap, en juist dat probeer ik je met de volgende tips dichterbij te brengen.

Als je maar één ding doet

Ga dan smaragdzoeken in het Habachtal (Bramberg). Het Habachtal is het enige smaragdvoorkomen van Europa — en terwijl de eigenlijke mijn in particulier bezit en niet toegankelijk is, leidt een makkelijk dalpad langs graafplekken waar je zelf naar de groene stenen mag graven. Het is de mix die deze beleving zo bijzonder maakt: een rustige wandeling door een glaciaal gevormd hoogdal, oerige almen langs de weg, en aan het eind zit je in de koude beek grind te zeven, in de hoop op die groene glinstering. Smaragd of bergkristal — wat glinstert, mag mee naar huis. Geen museum ter wereld legt de geologie van de Hohe Tauern zo indrukwekkend uit als een eigen vondst in je broekzak.

De grote natuurwonderen

Het nationale park heeft een paar topattracties die je gezien moet hebben:

• De Krimmler watervallen (Krimml): Met 380 meter valhoogte de hoogste van Oostenrijk en de grootste van Europa — drie trappen waarover de Krimmler Ache donderend het dal in stort. Al vanaf de drempelvrije Kürsingerplatz bij de onderste trap is het schouwspel overweldigend; wie omhoog wandelt, voelt de nevel in zijn gezicht.
• De Großvenediger en de gletsjerwereld: Met 3.657 meter is de Großvenediger de hoogste berg van Salzburg — een vergletsjerde top die boven het Obersulzbachtal bij Neukirchen troont. De hoogtocht naar boven is voorbehouden aan alpinisten met berggids, maar al de blik op de eeuwige ijsvelden vanaf de almen en hutten eronder is een belevenis.
• De Großglockner Hochalpenstraße: Die ligt weliswaar niet in onze dorpen, maar wel degelijk midden in het Nationaal Park Hohe Tauern — en is goed met de auto bereikbaar. Ja, hij is goed bezocht, maar eerlijk: de rit over de haarspeldbochten omhoog, langs marmottenweiden en gletsjers tot aan de blik op de Großglockner, de hoogste berg van Oostenrijk, is een "once in a lifetime"-belevenis die ik elke gast aanraad. Reken er een hele dag voor uit, vertrek vroeg, en laat je niet afschrikken door de tol — deze weg is een stuk alpiene geschiedenis.

Wilde dieren: waar je steenbok, gier & co. echt ziet

Dat is de vraag die mij het vaakst wordt gesteld — en ik kan hem uit eigen ervaring beantwoorden. Steenbokken zie ik bijna altijd op de weg naar de Kürsingerhütte (via het Obersulzbachtal bij Neukirchen) of naar de Zittauerhütte (in het Wildgerlostal bij Krimml) — ze staan vaak verbazend rustig op de helling en laten zich van een afstand goed observeren. Met een beetje geluk cirkelen daarboven lammergieren of steenarenden; de lammergier werd in de Hohe Tauern opnieuw uitgezet en hoort bij de grote succesverhalen van het nationale park — met ruim twee meter spanwijdte is hij nauwelijks te verwarren. Er is dat moment waarop de hele wandelgroep verstomt, omdat boven op de bergkam plotseling een steenbok staat die doodgemoedereerd terugkijkt: dat vergeet geen kind, en eerlijk gezegd ook geen volwassene. Wie het comfortabeler wil, heeft ook in het Großglocknergebied goede kansen op wild — dat is per auto bereikbaar. Mijn tip: pak een verrekijker in en benut de vroege ochtenduren, dan zijn de dieren het actiefst en de hellingen nog rustig.

Het beste uitzichtpunt van de regio

Wie de Hohe Tauern in één oogopslag wil overzien, gaat met de lift de Wildkogel op (via Neukirchen of Bramberg). Al vanaf het restaurant bij het bergstation spreidt zich het hele panorama uit: de vergletsjerde Venedigergroep, de ruige toppen rondom, het Salzachtal diep beneden. Er is in het Oberpinzgau nauwelijks een plek waar je de omvang van dit gebergte zo moeiteloos bevat — zonder zelf één hoogtemeter te hoeven lopen.

Op pad met een ranger

Het nationale park kun je op eigen houtje doorwandelen — maar wie de inhoud en achtergronden wil begrijpen, zou één keer een geleide rangertour moeten meemaken. De nationale-parkrangers zijn opgeleide natuurgidsen (het certificaat bestaat sinds 2010 in heel Oostenrijk) die over ecologie, gletsjerkunde, botanie en de geschiedenis van het beschermde gebied kunnen vertellen. Juist met kinderen loont dat, om nog dieper in de details van de natuur te duiken — opeens is de almweide niet meer alleen groen, maar vol verhalen. Voor jonge natuurfans is er 's zomers zelfs een eigen Junior-Ranger-programma (voor jongeren van 12 tot 14 jaar). De actuele tours en data krijg je via de plaatselijke toeristenbureaus.

Stille schatten weg van de grote namen

Niet alles in het nationale park is luid en beroemd. Twee plekken die ik bijzonder mooi vind:

• De Untersulzbach-waterval (Neukirchen): Een 80 meter diep stortend natuurmonument meteen bij de dalingang — en wie het dal verder op loopt (een goede anderhalf uur vanaf Gasthof Schütthof), bereikt het bezoekersmijn Hochfeld, een oude kopermijn die 's zomers bij geleide tours te bezichtigen is. Geschiedenis en natuur op één plek.
• De Hintersee in het Felbertal (Mittersill): Een stil bergmeer op 1.313 meter, in 1495 ontstaan door een bergstorting. Een vlak natuurleerpad met tien borden gaat er omheen — de ideale plek voor een rustige middag, waarop je gewoon naar het water en de rotswanden kijkt.

Respect voor deze plek

Een nationaal park is beschermd gebied, en een paar eenvoudige regels horen erbij — niet als verbodsborden, maar uit respect voor een landschap dat ons slechts geleend is: op de gemarkeerde paden blijven, wilde dieren niet storen (afstand houden, niet voeren), en planten, stenen of mineralen niet meenemen (behalve dan het smaragd-graafgoed op de daarvoor bestemde plek). Eén punt dat stadsgasten vaak onderschatten: respect voor de koeien op de alm. Ze ogen log, maar zijn waakzaam, vooral met kalveren. Blijf rustig, houd afstand, en houd honden absoluut aan de korte lijn — dan zijn er geen problemen.

Een woord over de "goede lucht"

Dat de regio een gezondheidsthema heeft, mag niet onvermeld blijven: het aerosol van de Krimmler watervallen geldt als erkend natuurlijk geneesmiddel, en de zuivere berglucht doet sowieso iedereen goed die uit de stad komt. Voor de meeste gasten is dat een mooi neveneffect, geen hoofdreden — na een paar dagen voel je gewoon dat je dieper ademhaalt. Meer hoeft daar niet over gezegd te worden.

Wanneer het nationale park op zijn mooist is

Het hoogseizoen is de zomer: van ongeveer juli tot september zijn de almen bemand, draaien de bergliften, en zijn ook de hoge paden sneeuwvrij — juist de tochten naar de Kürsinger- en Zittauerhütte of het smaragddal hebben de zomer nodig. Juni is voor de watervallen de indrukwekkendste maand, omdat de smeltende sneeuw ze doet bulderen; in de hooggelegen delen kan dan echter nog sneeuw liggen. September beloont met heldere verten en rustigere paden. Een weergarantie is er in het gebergte nooit — vertrouw liever op goede uitrusting en een flexibel plan dan op de voorspelling, dan wordt elke dag mooi.

Ook bij regen een nationale-parkdag

Als het weer niet meewerkt — en in de bergen kan dat snel omslaan — lonen de Nationalparkwelten in Mittersill: een interactief belevingsmuseum dat het nationale park met een adelaarsvlucht-simulatie, een gletsjerenscenering en dierenwereld naar binnen haalt. Het hele jaar geopend, volwassenen 13 euro, kinderen 6,50 euro, onder de 5 jaar gratis. Een goede start trouwens ook voor de eerste vakantiedag, om de regio te begrijpen voordat je eropuit trekt.

Jouw startpunt midden in het nationale park

Het mooie aan het Oberpinzgau: je woont niet "in de buurt van" het nationale park, je woont er middenin. Vanuit een vakantieappartement in de regio bereik je watervallen, het smaragddal, almen en uitzichtsbergen in korte tijd — en kom je 's avonds terug in je eigen onderkomen, in plaats van in de hoteldrukte. Kies de plek die bij jouw nationale-parkvakantie past: Krimml voor de watervallen, Neukirchen voor de Großvenediger en wilde dieren, Bramberg voor de smaragden, Hollersbach en Mittersill voor dallandschappen en het nationale-parkcentrum, Wald voor de hoogte rond Königsleiten.

Stand van de gegevens: zomer 2026. Controleer openingstijden, prijzen en rangerdata even vóór het uitstapje.